Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 6/05 > Boeken

Boeken

Nieuws uit de Universiteitsbibliotheek

door Kasper van Ommen, Ommen@library.leidenuniv.nl

 

UB Live

De webcursus UB-Live is een online cursus zoeken die door de Universiteitsbibliotheek Leiden is opgezet. De cursus kan op eigen initiatief door individuele gebruikers worden gevolgd, maar kan ook een onderdeel vormen van een door een faculteit georganiseerde cursus informatievaardigheden. Zie: http://ublive.ub.leidenuniv.nl/

Vakreferent nieuwe stijl komt eraan

Op 26 september werd in drukbezochte Grote vergaderzaal van de Leidse Universiteitsbibliotheek het eerste Magna Commoditas symposium gehouden. Met een voordracht van Gert Goris, bibliothecaris van de Erasmus Universiteit, werd door hem een profiel geschetst van de informatie- en collectiespecialist van de toekomst. De informatiespecialist van de toekomst moet vooral een duizendpoot zijn. Hij of zij moet klanten kunnen bedienen en als intermediair kunnen optreden tussen informatievraag en -aanbod. Maar ook de onderwijsfunctie zal in de vingers van de specialist moeten zitten. Er blijkt een duidelijke behoefte te bestaan bij medewerkers en studenten aan hoe men met het verzamelen en interpreteren van informatie om moet gaan. De termen onderwijs, onderzoek, klant en faculty liaison kwamen in het betoog van Goris steeds weer terug. Er ligt een heel nieuw veld open voor de informatiespecialist waar het gaat om het aanleren van vaardigheden, organisatiebeheer en digitale leermiddelen, portals en elektronisch publiceren.

Twee andere lezingen door twee collega’s van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Betty van Wonderen en Robin van Schijndel, gingen verder in op de vakreferent nieuwe stijl (verteld uit eigen ervaring) en op de nieuwe bewegingen in organisaties op het gebied van de inrichting van het informatieproces. Uit de vele vragen valt op te maken dat er aandachtig werd geluisterd maar ook dat er de komende jaren nog vele vragen dienen te worden opgelost voordat de vakreferent nieuwe stijl een feit is.

Op 17 oktober 2005 wordt een Magna Commoditas symposium georganiseerd over Approval plans.

De powerpoint presentaties van het eerste symposium zijn te bekijken op http://athena.leidenuniv.nl/ubinfo/index.php3?m=39&c=27

HORA EST! 
Twintig beroemde proefschriften ontdekt in Leiden

      
Q. Capelle,-Singultu 1738: Quirinus Capelle, Dissertatio medica inauguralis de Singultu. Leiden, Abraham Kallewier 1738 (Collectie Universiteitsbibliotheek Leiden). 

Per jaar ronden in Nederland ruim duizend wetenschappers hun proefschrift af. Vervolgens verdedigen ze hun arbeid van jaren dan tijdens een het academische ritueel van één uur dat promotieplechtigheid heet. Slechts weinigen weten dat de promotie teruggrijpt op een middeleeuws wetenschappelijk gebruik: de disputatio.

In de Universiteitsbibliotheek Leiden zijn meer dan een half miljoen proefschriften aanwezig. Deze proefschriften komen deels van Nederlandse universiteiten, deels van vele buitenlandse universiteiten (vooral uit Frankrijk en Duitsland). Er zijn er honderden bij die meer dan vier eeuwen oud zijn. Het aantal in Leiden aanwezige proefschriften is zelfs zo groot, dat pas dit jaar de proefschriften zijn ontdekt van een twintigtal beroemde Nobelprijswinnaars en wetenschappers, zoals Albert Einstein, Marie Curie-Sklodowska, Max Weber, Robert Oppenheimer, Luigi Pirandello, Max Planck en Niels Bohr.

Van 8 december 2005 tot 4 februari 2006 wordt in de Universiteitsbibliotheek Leiden een tentoonstelling gehouden over het verschijnsel dissertatie door de eeuwen heen, met uiteraard speciale aandacht voor de Leidse collectie dissertaties. De tentoonstelling wordt op donderdag 8 december om 16.00 uur geopend door publiciste Reinildis van Ditzhuyzen (auteur van Hoe hoort het eigenlijk? en van diverse boeken over het Oranjehuis) en door de rector van de Universiteit Leiden, prof. dr. D. Breimer.

Het begeleidende boekje Hora est! On Dissertations is een Engelstalige publicatie over het verschijnsel dissertatie en verschijnt in de serie Kleine publicaties van de Leidse Universiteitsbibliotheek (deel 71). In het boekje wordt zowel aandacht geschonken aan de disputatio in de Middeleeuwen als aan de electronische dissertatie in de 21e eeuw. De bijdragen zijn geschreven door Olga Weijers (KNAW),  Joseph Freedman (Alabama State University), Douwe Breimer, Marten Hofstede, Jet Katgert, Trudi Noordermeer en Jos Damen.

De tentoonstelling is te bezichtigen in de Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de openingsuren van de bibliotheek.

Scaliger lezing dr. Gabrielle van den Berg

   
dr. Gabrielle van den Berg (TCMO) 

Op 10 november zal dr. Gabrielle van den Berg (Talen en culturen van het Midden-Oosten) een lezing voor het Scaliger Instituut houden over het Perzische Boek der Koningen. Het Boek der Koningen oftewel de ‘Shahnama’ werd geschreven rond het jaar 1010, maar is nog altijd springlevend in de Iraanse wereld. Het werd rond 1010 geschreven door één auteur, Ferdowsi, maar sindsdien zijn er door anderen vele verhalen aan toegevoegd. Tot dusver draaide het onderzoek rond dit boek uitsluitend om de oorspronkelijke tekst van Ferdowsi. Gabrielle van den Berg vindt de toegevoegde verhalen minstens zo interessant.

De Shahnama is een nationaal epos van Iran en andere Perzische gebieden en bevat de geschiedenis van Perzië vanaf de schepping tot de komst van de Islam in de zevende eeuw. Het begint met een mythologisch deel, dan volgen een legendarisch en een semi-historisch deel. Het Perzisch kreeg in de 11de eeuw opnieuw betekenis als literaire taal, een paar eeuwen na de verovering van de Arabieren op het preïslamitische Perzische rijk. Sinds de auteur Ferdowsi het Boek der Koningen op papier zette, zijn er talloze verhalen aan het boek toegevoegd.

Van den Berg werkte als onderzoeker in Cambridge aan het Cambridge-Edinburgh Shahnama Project. Het doel van dat project was een databank aan te leggen van alle miniaturen in de duizenden Shahnama-handschriften, de handgeschreven boeken waarin verhalen uit het Perzische Boek der Koningen staan opgetekend. Sommige handschriften zijn uiterst kostbaar vanwege de schitterende miniaturen, die het hoogtepunt vormen van de Perzische kunst. De handschriften bevinden zich in bibliotheken over de hele wereld: Teheran, Londen, Parijs, Berlijn, Sint-Petersburg, New York. Ook de Universiteitsbibliotheek Leiden bezit een kostbaar exemplaar. Het Leidse exemplaar zal tijdens de lezing worden getoond.

Datum: 10 november om 15.00 uur. Plaats: Grote vergaderzaal Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27.  

Montaigne in Leiden

          

Tot en met 4 december 2005 zal in de Universiteitsbibliotheek Leiden de tentoonstelling Een Ridder van groot oordeel. Montaigne in Leiden nog te zien zijn. Aanleiding is een congres dat op 1 en 2 september in Leiden rond het leven en werk Montaigne wordt georganiseerd door o.a. prof. dr. P.J. Smith van de vakgroep Franse taal en cultuur.

Michel de Montaigne (1533-1592) is een grootmeester van het essay, een succesvol genre waarin de auteur vrijelijk zijn mening geeft over een veelheid van onderwerpen. Kenmerkend voor Montaignes denken zijn een verregaand relativisme, drang tot zelfkennis en zelfbeschrijving, hang naar vrijheid en tolerantie.

Montaignes tegendraadse manier van filosoferen en ongedwongen manier van schrijven hebben een blijvende invloed gehad in Europa: Bacon, Descartes, Pascal, Voltaire en Rousseau bewonderden of verafschuwden hem. Goethe en Nietzsche beschouwden hem als een van de ijkpunten van het West-Europese denken. Voor Claude Lévi-Strauss en Julia Kristeva staat Montaigne aan de basis van de moderne reflectie over een multiculturele samenleving.

Gezien zijn enorme invloed binnen en buiten Frankrijk, is het verwonderlijk dat er tot op heden weinig aandacht besteed is aan de receptie van Montaignes Essais in de Nederlanden. Om een eerste aanzet te geven tot de bestudering hiervan is in september 2005 in de Leidse Universiteitsbibliotheek de tentoonstelling Montaigne in Leiden te zien. De receptie van Montaigne zal geïllustreerd worden aan de hand van het rijke materiaal dat de universiteitsbibliotheek te bieden heeft. Een van de meest bijzondere stukken die te zien zullen zijn, is een eigenhandig geschreven brief van Montaigne uit omstreeks 1588 aan een zekere mevrouw Le Paulmier.

De tentoonstelling is te bezichtigen in de Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de openingsuren van de bibliotheek. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus in de reeks Kleine publicaties van de Leidse Universiteitsbibliotheek. De catalogus is te koop bij de receptie van de universiteitsbibliotheek (prijs € 15).

Kleine tentoonstelling Nobelprijswinnaar Harold Pinter

De Nobelprijs voor Literatuur 2005 is toegekend aan de Britse toneelschrijver Harold Pinter.

In aansluiting op een activiteit in de Faculteit der Letteren rondom de toekenning van de Nobelprijs voor literatuur, is er vanaf vandaag een kleine tentoonstelling over Harold Pinter in de Spoetnik-vitrine in de universiteitsbibliotheek. In de vitrine komen verschillende aspecten van Pinters werk naar voren (toneel, gedichten en proza) en essays over Pinter.

Harold Pinter (geb. London, 1930) debuteerde als toneelschrijver in 1957 met zijn toneelstuk The Room. In het zelfde jaar kwam The Birthday Party op de planken: oorspronkelijk een enorm fiasco, later een immens succes. Pinters doorbraak kwam met The Caretaker (1959), later gevolgd door diverse andere stukken als The homecoming (1964). Pinter wordt algemeen beschouwd als de één van de belangrijkste vertegenwoordiger van het Engelse toneel. Dat wordt duidelijk uit een woord als ‘Pinteresque’, gebruikt om toneelstukken met bijzondere sfeer en omgeving aan te duiden.

Behalve als toneelschrijver is Pinter ook bekend als schrijver van proza, poëzie, stukken voor de radio en scenario’s voor televisie en film (bijvoorbeeld voor The French Lieutenant’s Woman). Pinter neemt regelmatig uitgesproken stelling in maatschappelijke kwesties als bijvoorbeeld mensenrechten.

Zie verder: http://nobelprize.org/literature/laureates/2005/index.html en http://www.leidseletterennobelprijs.leidenuniv.nl/

Eerste leerstoel Typografische vormgeving aan Universiteit Leiden 

De eerste leerstoel Typografische vormgeving in Nederland wordt door de Dr. P.A. Tiele Stichting gevestigd aan de Faculteit der Kunsten van de Universiteit Leiden. De Faculteit der Kunsten bestaat uit een samenwerkingsverband van de Universiteit Leiden, het Koninklijk Conservatorium en de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten te Den Haag.

De Koninklijke Academie kent een sterke traditie in het onderwijs en onderzoek in de typografie, met onder anderen (voormalige) docenten als Gerrit Noordzij en Frank Blokland. De Dr. P.A. Tiele Stichting heeft daarom deze bijzondere leerstoel bij de Faculteit der Kunsten ingesteld, op verzoek van de Koninklijke Bibliotheek en het Museum Meermanno. Beide instellingen sponsoren de leerstoel.

Integratie theorie en praktijk Een van de taken van deze hoogleraar (vormgever-ontwerper-onderzoeker) is het onderzoek te stimuleren van de rijke collecties boeken en handschriften van de KB en Meermanno. De leerstoel past bij uitstek bij het boekwetenschappelijk onderzoek aan de Universiteit Leiden, de talloze Leidse opleidingen in westerse en niet-westerse talen en culturen en de opleiding Type & Media aan de Koninklijke Academie. De Faculteit der Kunsten huisvest al een major-minorcombinatie Kunstgeschiedenis met een minorprogramma Grafiek en grafische technieken. Deze combinatie streeft de integratie van theorie en praktijk, van onderzoek en kunstenaarschap na en sluit aan bij het vakgebied van de nieuwe leerstoel. 

Promoties De aan te stellen bijzonder hoogleraar (0,2 mje) richt zich vooral op de relatie tussen de praktijk van de typografische kunstenaar en de wetenschappelijke bestudering van de typografische vormgeving, en benadert de studie van theorie en praktijk vanuit een interdisciplinair perspectief. Er gaan aan de Faculteit der Kunsten ook promoties op dit vakgebied plaatsvinden, waarvoor tot nu toe in Nederland nog geen plaats was. Kenmerkend voor dit type promoties zal ook de combinatie van het wetenschappelijk onderzoek van de promovendus met diens uitvoeringspraktijk als, bijvoorbeeld, letterontwerper zijn.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met: Rosalien van der Poel (Faculteit der Kunsten), telefoon 071 527 1804 (zie ook: vacatures.leidenuniv.nl).

2006 Brill Fellowship at the Scaliger Institute of Leiden University Library

Brill Academic Publishers, the oldest scholarly publishing house in The Netherlands based in Leiden, is sponsoring the Scaliger Institute for a three-year period. This contribution provides an opportunity for one or two fellows to come to Leiden University Library each year in order to do research in the library’s rich Special Collections. The Brill fellowship is intended for a minimum period of three months.

The prospective fellow must be involved in one of the following main subject areas of Brill Academic Publishers: Middle East, Asian and Islamic Studies; Medieval and Early Modern Studies; Biblical and Religious Studies; Bibliography; Classical Studies. Fellowship applications will be submitted to a board consisting of the director of the Scaliger Institute, a member of the Scientific Board and a representative of Brill Academic Publishers.

The Brill fellow is expected to contribute to the activities of the Scaliger Institute and to give a public lecture. When the occasion arises, the lecture will be published by Brill Academic Publishers in association with the Scaliger Institute.

Please inform your colleagues about this fellowship.

For more information and the application form see: http://athena.leidenuniv.nl/ub/bc/index.php3?m=20&c=19&garb=0.38116253862195903&session=

Proef Springer Ebooks en eReference Works

Tot eind 2005 kunt u via U-LIP toegang krijgen tot een groot aantal elektronische boeken (eBooks) van uitgeverij Springer. In U-LIP voert u daartoe in: Springer e-books (alle vakgebieden) of Springer eReference Works (vooral Natuurkunde en Informatica). Ga naar U-LIP

                                    
 
   
vorige pagina top pagina