Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 3/05 > Boeken

Nieuws uit de Universiteitsbibliotheek

door Kasper van Ommen, Ommen@library.leidenuniv.nl

 

Nieuwe catalogus U-CAT in gebruik

Sinds 9 mei is de nieuw ontworpen catalogus van de bibliotheken van de Universiteit Leiden, in gebruik genomen. U vindt U-CAT op http://opac.leidenuniv.nl , of via deze website. Uw leneraccount blijft hetzelfde. Er zijn ook instructies over het gebruik van U-CAT.

Mocht u bij het gebruik van U-CAT vragen hebben, dan kunt u natuurlijk bij de balies van de verschillende bibliotheken terecht. In de centrale UB en de faculteitsbibliotheek FSW worden ook instructies gegeven over het gebruik van U-CAT:

UB (Instructieruimte; u kunt zich eventueel aanmelden, tel. 527 28 14)
Ma 9/5 15.15 - 16.15 uur
Di 10/5 11.15 - 12.15 uur
Wo 11/5 15.15 - 16.15 uur
Do 12/5 11.15 - 12.15 uur,  17.30 - 18.30 uur
 Vr 13/5 11.15 - 12.15 uur
   
Di 17/5 15.15 - 16.15 uur
Wo 18/5 11.15 - 12.15 uur
Do 19/5 15.15 - 16.15 uur
Vr 20/5 11.15 - 12.15 uur
   
FSW (zaal 1A32; aanmelden is niet nodig)
Ma 9/5 14:00 - 15:00 uur
Di 10/5 15:00 - 16:00 uur
Wo 11/5 12:00 - 13:00 uur
Do 12/5 9:00 - 10:00 uur
Vr 13/5 9:00 - 10:00 uur

Meer informatie over U-CAT vindt u op de pagina Over U-CAT

Up

 

Internetmogelijkheden voor Notebookgebruikers

Vanaf 29 maart kan er in de UB op basis van een ULCN account een netwerkverbinding gemaakt worden met een zelf meegebrachte notebook. Er zijn 10 werkplekken beschikbaar op de begane grond van de UB in de Tielehal. De notebook moet voorzien zijn van een werkende netwerkkaart. Door het aankoppelen van de beschikbare netwerkkabel (niet draadloos) en het de eerste keer instellen van de netwerkverbinding (er is een handleiding beschikbaar) komt de koppeling naar het internet tot stand. Meer informatie onder 'pilot universitaire notebookaansluiting' op: www.studentenwerkplek.leidenuniv.nl

Up

 

Leids onderzoek raadpleegbaar via wetenschaps-etalage

Op dinsdag 10 mei wordt de landelijke wetenschaps-etalage geopend, waardoor het mogelijk is om de publicaties van ruim 200 Nederlandse wetenschappers direct online te raadplegen.

Uiteraard is ook Leids onderzoek te raadplegen in deze wetenschaps-etalage: http://dare2.cq2.org/page/language.view/keurinstitutes.page#lei 

Voor een dozijn wetenschappers is een begin gemaakt om hun gehele publicatielijst digitaal benaderbaar en full tekst doorzoekbaar te maken, voor zover dit is toegestaan door de uitgevers van de betreffende publicaties.

Daarnaast bedient het programma Open Access Leiden van de Universiteitsbibliotheek Leiden echter een bredere groep van Leidse onderzoekers. Dit gebeurt in het deelproject genaamd "Open Access Leiden, Tranche 1". U kunt in toenemende mate publicaties aantreffen in de Leidse Institutionele Repository. Zie hiertoe: https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/565 
Momenteel kunt u in de Leidse IR 1292 publicaties vinden op titel, auteur en onderwerp. In de regel zijn de publicaties vanaf 1997 niet toegankelijk vanwege restricties van de uitgevers.

Het is de bedoeling van het programma Open Access Leiden om in verschillende deelprojecten nuttige diensten aan te bieden aan Leidse wetenschappers en het Leids onderzoek beter zichtbaar te maken. Naast de volledige publicatielijsten voor, momenteel, een twintigtal onderzoekers, zijn ook oraties en dissertaties beschikbaar, alsook de publicaties van Afrikanisten.

Up

 

Universiteitsbibliotheek ontvangt anatomische tekeningen

Op donderdag 28 april om 17.00 uur heeft prof. Harm Beukers, hoogleraar in de geschiedenis der geneeskunde en voormalig hoofd van het Anatomisch Museum Leiden, in opdracht van het LUMC een verzameling van 1600 anatomische tekeningen overdragen aan de Universiteitsbibliotheek. De symbolische overdracht is de afsluiting van een jarenlang project waarin alle medische collecties in Nederland onder de loep zijn genomen, geïnventariseerd en gecatalogiseerd. De collectie anatomische tekeningen in Leiden, beheerd door de vakgroep Anatomie en Embryologie van de Faculteit der Geneeskunde, is daarbij aangewezen als zijnde van landelijk belang. Het project, uitgevoerd door het Anatomisch Museum Leiden onder auspiciën van de Stichting Academisch Erfgoed en gefinancierd door de Mondriaan Stichting, leidt er nu toe dat de tekeningen onderdak vinden bij de Universiteitsbibliotheek. Daar worden de tekeningen gevoegd bij de al een eeuw geleden overgedragen oudere collecties anatomische tekeningen.

Up

 

Onlangs ontdekte gedichten van Mandeville van grote betekenis Europese cultuur

Onlangs is door literatuurhistoricus A.C. Jansen de aandacht gevestigd op een klein dossier met manuscripten in de Universiteitsbibliotheek Leiden, waaronder zich twee gedichten van Bernard Mandeville bevinden (zie het artikel van P.H. Steenhuis in het dagblad Trouw d.d. 2.4.2005). Het dossier berust onder signatuur LTK 415 in de handschriftencollectie van de Bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, sinds 1876 als langdurig bruikleen in de Leidse UB.

Het dossier wordt als volgt omschreven in de Catalogus der Bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden. Eerste gedeelte (1887; het stuk over de handschriften was overigens al in 1877 afzonderlijk afgedrukt):

Kraeyvanger, Ter voorstellinge van Henrik Zwaardekroon, als Gouverneur-generaal van N. Indië. 1720, en andere gedichten. 4

Het gulde A. B. C. - Verzoekschrift van Dr. B. Mandeville, enz.

Het dossier is waarschijnlijk in de huidige samenstelling door de Maatschappij verworven. In vroegere catalogi van de Maatschappij (1847-1865) is het niet beschreven.

Bernard Mandeville (1670-1730) was arts en politiek filosoof. Hij studeerde medicijnen en filosofie aan de Universiteit van Leiden (1685-1690) en emigreerde vervolgens naar Engeland, waar hij als arts werkzaam was en een aantal politieke en geschriften in het Engels vervaardigde. Mandeville is onder meer bekend vanwege zijn gedicht The Grumbling Hive, or Knaves Turn'd Honest (1705), later geïncorporeerd in The Fable of the Bees (1714).

De Leidse gedichten zijn in het Nederlands geschreven, maar hebben betrekking op Engelse gebeurtenissen uit 1708. De transcripties met toelichting zijn door Jansen op internet gepubliceerd (www.bernard-mandeville.nl). Hier zijn digitale facsimile's van de gedichten beschikbaar gemaakt. Het betreft een katerntje van twee dubbelbladen (f. 6-9) waarvan de eerste vijf bladen beschreven zijn (vermoedelijk een afschrift). Zie ook de website van de afdeling Westerse handschriften van de Universiteitsbibliotheek Leiden.

'Versoek-schrift door doctr. Bernard Mandeville gepresenteerd aen een zijner vriende zijnde tot London op de verkooping der Oost-Indische Compagnie'

LTK 415, f. 6r
LTK 415, f. 6v
LTK 415, f. 7r

'Dankzegginge voor 't genotene'

LTK 415, f. 7v
LTK 415, f. 8r

In dagblad Trouw is d.d. 2 en 5 maart 2005 uitgebreid aandacht aan deze ontdekking geschonken.

Up

 

Twee tentoonstellingen Universiteitsbibliotheek Leiden in teken van Lustrum 2005

In de periode 2 tot en met 12 juni viert de Universiteit Leiden haar 86ste Lustrum met verschillende festiviteiten. Diverse musea, culturele instellingen en ook de universiteit zelf, werken mee aan een serie tentoonstellingen onder de titel Reis door de tijd. Het spreekt vanzelf dat de tentoonstellingen gaan over onderwerpen die samenhangen met de universiteit en/of de wetenschap. Ze worden uitgezet langs de tijdlijn 1575-2005. Diverse universitaire locaties zullen ook het decor zijn van een tentoonstelling. Parallel aan de materiële Reis door de tijd, worden muziekstukken uit diverse periodes op de tijdlijn uitgevoerd door studenten van de Leidse verenigingen Collegium Musicum, Sempre Crescendo en het Koninklijk Conservatorium te Den Haag.

In de Universiteitsbibliotheek Leiden zijn in de maanden juni en juli twee tentoonstellingen te zien om de viering van het lustrum kracht bij te zetten. Van 3 juni tot en met 26 juni is de tentoonstelling Geluck, geneughd, vermaeck en vreught. Muziekboeken in de Universiteitsbibliotheek Leiden te zien. Het project is uitgevoerd door Scaliger fellow Kathryn Cok onder begeleiding van de bekende musicus en dirigent (en Leids hoogleraar) Ton Koopman. Er zijn tot nu toe ruim 1800 muziekboeken gevonden in de universiteitsbibliotheek. Een representatief deel daaruit, aangevuld met enkele prenten uit eigen verzameling, zijn op de tentoonstelling te zien. Natuurlijk ontbreken op deze tentoonstelling de muziekstukken van de bekende Italiaanse componist Pietro Antonio Locatelli (1695-1764) en de Leidse muziekmeester Christian Friedrich Ruppe niet uit in het bezit zijn van de bibliotheek. Ook zal er aandacht worden geschonken aan de muziek in de oosterse wereld. Tijdens de lustrumweken zal op meerdere locaties, waaronder de universiteitsbibliotheek, muziek ten uitvoering worden gebracht. Bij deze tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus.

De tentoonstelling Adelaar in de wolken. Josephus Justus Scaliger (1540-1609) is te bezichtigen van 30 juni tot en met 31 juli. Met deze tentoonstelling wordt tevens het vijf-jarig bestaan van het Scaliger Instituut gevierd. Het Scaliger Instituut is opgericht in 2000 met als doel het gebruik van de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek in onderzoek en onderwijs te stimuleren en faciliteren. Op onderzoeksgebied geschiedt dit door het initiëren van studieprojecten, het organiseren van lezingen en symposia, het publiceren van onderzoeksresultaten en het verlenen van beurzen aan (gast)onderzoekers.

Het leven en werk van de bekende humanist Scaliger, staan in deze tentoonstelling centraal met een nadruk op zijn Leidse periode. Scaliger accepteerde in 1591 een uitnodiging van de jonge universiteit om naar Leiden te komen en te werken aan deze universiteit. Met de naam en bekendheid van Scaliger wist de universiteit vele buitenlandse studenten aan te trekken. Op de tentoonstelling worden bekende boeken van Scaliger, zoals het Opus de emendatione temporum (Leiden, Fr. Raphelengius 1598) en de edities van Ausonius en Manileus afgewisseld met brieven van Scaliger aan o.a. Justus Lipsius en Isaac Casaubon. Verder zijn er portretten van Scaliger en zijn leerlingen (Heinsius, Grotius, Meursius) en manuscripten, waaronder het testament van Scaliger, te zien. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus met bijdragen van o.a. prof. dr. H.J. de Jonge (Faculteit Theologie, Leiden), prof. dr. C. Heesakkers (emeritus hoogleraar Neolatijn), dr. D. van Miert (Warburg Institute, Londen) en dr. J. Delandtsheer (Katholieke Universiteit, Leuven).

De tentoonstellingen zijn te bezichtigen in de Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de openingsuren van de bibliotheek.

Up

 

Twee kleine tentoonstellingen in de UB

Zestig jaar bevrijding
Recente aanwinsten over bezetting en bevrijding uit de collectie Westerse Gedrukte Werken

Voor de collecties van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in de Universiteitsbibliotheek Leiden worden boeken en boekjes aangeschaft over de Nederlandse geschiedenis. Daaronder vallen ook publicaties die op het eerste gezicht van weinig historisch belang lijken, maar die bij nader inzien een duidelijk tijdsbeeld geven. Vooral het efemere drukwerk als gidsen en boekjes voor de jeugd, drukwerk dat doorgaans na verloop van tijd wordt weggegooid, blijkt later interessant voor de onderzoeker. Uit de aanschaf hiervan van de laatste twee jaar is een representatieve keuze gemaakt rond het thema bezetting, bevrijding en wederopbouw. De tentoonstelling is te bezichtigen in de Tielehal.

P.C.Hooftprijs 2005 voor Frédéric Bastet
Op 20 mei 2005 krijgt Frédéric Bastet de P.C. Hooftprijs voor Letterkunde. Aan de prijs is een bedrag van Eur 60.000 verbonden. De jury van de P.C. Hooftprijs schrijft in haar rapport dat Bastet 'het genre van het essay heeft verrijkt en getransformeerd. Door geruisloos terug te treden, is hij een meester van de evocatie. Hij is de auteur van een buitengewoon oeuvre zonder enig effectbejag, maar met een onweerstaanbare uitwerking: een prachtige weergave van het antieke Europa.' In het bijzonder noemt de jury zijn vijfdelige reeks Wandelingen door de antieke wereld uit de jaren 1978-1987 en uiteraard ook zijn monumentale biografie van Louis Couperus uit 1987.
Bastet (*1926) studeerde archeologie en klassieke talen in Leiden, promoveerde in Leiden en werkte als Leids hoogleraar en als conservator bij het Rijksmuseum van Oudheden.

In de Spoetnikvitrine in de Universiteitsbibliotheek Leiden is geprobeerd een beeld te geven van Bastets veelzijdigheid: de oudheid, Couperus, bibliofilie, Universiteit Leiden en belletrie. De boeken zijn te zien in de vitrine in de Zuidhal van de bibliotheek.

Up

 

Honderdvijftig jaar boeken uit Atjeh in de Leidse Universiteitsbibliotheek

Het Scaliger Instituut en de Universiteitsbibliotheek Leiden nodigen u uit voor een lezing door Prof. Jan Just Witkam (hoofd Oosterse afdeling Universiteitsbibliotheek Leiden) getiteld: Honderdvijftig jaar boeken uit Atjeh in de Leidse Universiteitsbibliotheek.

Nederland en Atjeh zijn op een vreemde wijze met elkaar verbonden. Hoewel de oorlog die wij aanduiden met de 'Atjeh-oorlog' al bijna een eeuw geleden officieel is afgelopen blijft de plaatsnaam Atjeh een woord met allerlei connotaties: de lange, kostbare en ondoelmatige oorlog, het verraad van Teuku Omar, de wreedheden, Christiaan Snouck Hurgronje als geleerde en adviseur, Van Heutsz, de Atjehse afscheidingsbewegingen in recentere tijd, de burgeroorlog, en nu weer, geheel onverwacht, de verwoestende tsunami van 26 december 2004.
In de Leidse Universiteitsbibliotheek worden aanzienlijke collecties boeken en handschriften uit Atjeh bewaard. Dit zijn werken in het Arabisch, Maleis en het Atjehs. Witkam zal een overzicht geven van het materiaal dat in de laatste anderhalve eeuw in de Leidse collecties terecht gekomen is. Hij zal ook spreken over de omstandigheden waaronder dat is gebeurd. Enige personen, en in het bijzonder Snouck Hurgronje, zullen daarbij de revue passeren. De voordracht wordt geïllustreerd door een powerpoint demonstratie, en na afloop kunnen enkele originele Atjehse stukken worden bezichtigd.

Belangstellenden worden van harte uitgenodigd deze lezing bij te wonen op donderdag 9 juni vanaf 15.00 uur in de Grote Vergaderzaal van de Universiteitsbibliotheek Leiden (Witte Singel 27). De lezingen wordt afgesloten met de mogelijkheid tot het stellen van vragen en het nuttigen van een drankje.

Het Scaliger Instituut is een initiatief van de Universiteitsbibliotheek Leiden in samenwerking met de Faculteiten van Letteren, Theologie en Wijsbegeerte, met als doel het stimuleren van onderzoek en onderwijs in de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek. Hiertoe beschikt het Scaliger Instituut over een eigen gasthoogleraar (momenteel prof. dr. W.P. Gerritsen), worden lezingen, workshops en masterclasses georganiseerd en is er een fellowship programma voor binnen- en buitenlandse onderzoekers.

Voor nadere inlichtingen kan men contact opnemen met Kasper van Ommen (coördinator), tel. 071-5272905, e-mail

 
   
vorige pagina top pagina