Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 5/05 > Reportages

Reportage

"Dutch students: LAZY, BUT SMART"
Acculturatie voor Chinese masterstudenten

Toen de Belgische schrijfster Kristien Hemmerechts vorig jaar een lezing in Leiden gaf, viel het haar op dat Nederlandse studenten meer en andere vragen stelden dan Belgische studenten doorgaans deden. Wij waren volgens haar mondiger en kritischer. Maar als er al zo'n verschil is met onze zuiderburen, hoe moet dat wel niet zijn met studenten van de andere kant van de wereld? Speciaal voor Chinese studenten die komend jaar een Master in Leiden gaan doen, werd er van 29 tot en met 31 augustus 2005 een zogenoemde acculturatiecursus georganiseerd. Student Bart de Haas volgde de studenten op de tweede dag en deed zelfs mee aan de simulatie van een Nederlandse werkgroep. Een persoonlijk verslag.

door Bart de Haas

Kroketten

"Ze zijn vaak heel stil in de les," vertelt Linda Coolen, achter de schermen één van de organisatoren van de acculturatiecursus, me in de hal van het Arsenaal. 'Ze' zijn de Chinese studenten die voor een jaar of iets langer naar Nederland komen om hier een Master te doen. Het zijn ook dezelfde studenten die achter me kabaal maken tijdens het opeten van hun lunch.

Een typisch Hollandse lunch trouwens. Naast grote schalen met Nederlandse broodjes met vooral heel veel Nederlandse kaas, is er een schaal met al even Nederlandse kroketten, die gretig aftrek vinden. Hetzelfde geldt voor de bekers met melk en de schalen met fruit; later die middag zal er ook nog thee met stroopwafels en gevulde koeken volgen.

Maar het gaat natuurlijk niet alleen om het eten. Coolen: "Chinese studenten hebben vaak nog moeite met de Engelse taal en bijna alle Masteropleidingen worden in het Engels gegeven."

Plagiaat

De cursus draait dan ook om die twee grote punten. Naast onder meer een cursus Engels op de computer, zal de Chinese studenten veel bijgebracht worden over de Nederlandse cultuur en die van de Universiteit Leiden in het bijzonder.

Henk Frencken, één van de docenten: "In China wordt hen geleerd om vooral geen commentaar te hebben op de docent. Als je zou vragen wat ze van iets vinden, zullen ze niet zo snel antwoorden en al helemaal niet iets negatiefs. Het is dan ook belangrijk om hen te leren dat ze hier in de les juist wél hun mond open moeten doen. En ze moeten leren dat falen niet erg is, dat je ook gewoon door moet gaan als je een onvoldoende haalt."

"Een ander probleem dat we vaak tegenkomen is de situatie rondom plagiaat," vult Coolen aan. "In China is het juist de gewoonte om de grote meesters te kopiëren, terwijl dat hier natuurlijk niet kan." Ik word steeds nieuwsgieriger en als Henk Frencken me vraagt of ik zin heb in 'participerende journalistiek', zeg ik ook graag ja.

Applaus

Zo komt het dat ik even later in een zaal zit vol met Chinese studenten. De middag wordt vooral geleid door Yue Tao. "Good afternoon," zegt ze, waarop de hele zaal luidkeels hetzelfde terugroept. Regelmatig wordt er zelfs door elkaar gepraat. Tao: "Ze zijn al een stuk minder stil dan gisteren. En het feit dat ze allemaal tegelijk antwoorden is very Chinese."

Hetzelfde gebeurt even later als de van oorsprong Australische docente Geraldine Connor vraagt hoe laat het is. Typisch Hollands is dan weer dat na het welkomstwoord een lijst met leerdoelen wordt opgesomd en er een planning volgt voor de rest van de middag. "Direct to the point," lacht Frencken, "that's the Dutch way."

Als eerste stellen enkele studenten zich - eveneens in het Engels - voor aan de groep. Er zijn geen vrijwilligers, maar geleidelijk aan begint het beter te lopen. Opvallend is dat er veel applaus klinkt, niet alleen na iedereen die zich voorstelt, maar ook na een goede grap en na elke twee woorden die een docent zegt. Gek genoeg wordt hier niet de opmerking bij gemaakt dat Nederlandse studenten dit alleen in het theater doen en dus niet in de collegebanken.

Money

In het hierna volgende deel van de cursus worden cultuurverschillen benadrukt, onder meer via een value card game. De studenten mogen vragen stellen aan een paar studenten uit China die hier al meer dan een jaar verblijven en dus 'ervaren' zijn. Ook mogen ze van alles opnoemen over wat ze fijn en minder fijn vinden aan onze cultuur, en wat hen opviel toen ze hier voor het eerst binnenkwamen.

Niet alleen krijgen de studenten de nodige tips van elkaar (over treinkaartjes met korting en over supermarkten waar ze ook Chinese producten te koop hebben), er volgen ook diverse frustraties en anekdotes (over het weer en over de moeilijk uit te spreken eigen Nederlandse adressen). Bovendien komt de harde waarheid over de Nederlandse man naar boven: "I'm not saying that Dutch guys are only interested in money, but they are." Wij studenten zijn "lazy, but smart".

Werkgroep

Het hoogtepunt van de middag is een rollenspel. In een kring voor het bord wordt een Nederlandse werkgroep gesimuleerd, compleet met van te voren bestudeerde teksten (over toekomstige leermethoden), inclusief opdrachten, èn echte Nederlandse studenten. Ook ik mag meespelen. Ik 'speel' een Nederlandse student die graag zijn ideeën naar voren brengt, maar door het mooie weer buiten geen tijd had gehad om de colleges goed voor te bereiden. Bovendien heb ik als studenttype 2 in de colleges graag commentaar op mijn Chinese medestudenten, die niet zo goed kunnen meekomen.

Dit komt me tijdens het rollenspel dan ook duur te staan. Als een 'Chinese' student (in werkelijkheid een jongen met Chinees uiterlijk, die zijn hele leven al in Limburg woont) zijn antwoorden tergend langzaam letterlijk van een blaadje voorleest, besluit ik om wat olie op het vuur te gooien en hier een opmerking over te maken. Frencken, die de docent speelt, stelt mij vervolgens direct een detailvraag waarop ik geen antwoord heb, in de hoop dat ik verder mijn mond houd over de Chinezen. De colleges blijven echter rommelig verlopen. Voor alle duidelijkheid, het is allemaal slechts een spel.

Vragen

Toch zijn de Chinese studenten er na afloop niet helemaal gerust op. Zijn alle Nederlandse studenten echt zo bits? Leren ze echt zo weinig thuis? En zijn de docenten echt zo kritisch als je het antwoord op een vraag niet direct weet? In elk geval vragen ze honderduit en moet ook Frencken het een en ander verklaren door het verschil in ranking tussen docent en student in China en Nederland uit te leggen.

Verder zijn het vooral de Nederlandse studenten die hun toekomstige collega's gerust weten te stellen. We speelden dit slechts, niemand valt een ander openlijk aan in de les en er zijn ook veel leuke docenten bij, die wél alle tijd nemen om je het nog eens duidelijk uit te leggen. Een werkgroep is er tenslotte om met elkaar verder te komen en je komt alleen maar verder als je samenwerkt.

Ik verwacht dat de studenten er dankzij deze cursus dit jaar beter mee zullen kunnen in de lessen. Mocht het met de Chinese studenten werken, dan zal de cursus volgend jaar volgens Linda Coolen overigens ook aan Indonesische studenten worden gegeven. En misschien ook wel aan Nederlanders die een tijdje naar het buitenland willen.

                                    
 
   
vorige pagina top pagina