Lezing Caroline van Eck: De trouwste dienares van de religie
| Datum | donderdag 31 oktober 2013 |
|---|---|
| Tijd | 19:30 – 21:00 uur |
| Locatie | Lipsiusgebouw, zaal 011 Cleveringaplaats 1 Leiden |
De laatste lezing in de Studium Generale serie ‘OorsprongsObsessie’ behandelt de 18de-eeuwse wisselwerking tussen kunstgeschiedenis en het denken over religie en samenleving. In de 18de eeuw gaan debatten over de oorsprong van cultuur en religie vaak in feite over de oorsprong van kunst, meer in het bijzonder de beeldhouwkunst. Geïnspireerd door de verslagen van ontdekkingsreizigers zoals Pieter de Marees of Thomas Cook ontwikkelen Franse verlichtingsdenkers zoals Montesquieu, De Brosses of Guasco vanaf 1750 een visie op het ontstaan van de menselijke cultuur waarin beeldhouwkunst een centrale plaats inneemt. Aanvankelijk presenteren zij religie, die zich uit in de idolatrie van stenen, grafmonumenten, totempalen en fetishen als het begin van de samenleving; latere denkers zien juist de beeldhouwkunst, met haar vermogen levensechte godenbeelden te maken, als de oorsprong van religie.
Dit debat is niet alleen maar een historisch curiosum; veel van de concepten en theorieën die toen zijn ontwikkeld in de eerste confrontaties met Afrikaanse of Polynesische culturen, zoals dat van de fetish, bepalen nog steeds hoe wij denken over kunst, religie, idolatrie en iconoclasme. Deze lezing zal de ontwikkeling van dit debat tonen, maar ook laten zien hoe veel posities die toen zijn ingenomen terugkeren in 20e-eeuwse reacties op niet-Westerse kunst.
Prof.dr. Caroline van Eck is hoogleraar Geschiedenis en theorie van de Bouwkunst aan de Universiteit Leiden.