Claudio Monteverdi. Zijn leven en werk (avond 1)
| Datum | dinsdag 4 december 2012 |
|---|---|
| Tijd | 19:00 – 22:00 uur |
| Locatie | Voormalige LAKtheater Lipsiusgebouw Cleveringaplaats 1 Leiden |
Claudio Monteverdi is zonder enige twijfel de belangrijkste componist geweest die werkte in die boeiende periode tussen 1590 en 1640 toen de Renaissance overging in de Barok. De periode waarin de westerse kunstmuziek zich ontwikkelde van een overwegend vocale tot een steeds meer instrumentale muziek. Of, wanneer ze in essentie vocaal bleef, zich ontwikkelde van een overwegend polyfone naar een steeds meer homofone muziek, van een overwegend horizontaal gedachte naar verticaal gedachte muziek.
In zijn tijd verliet men allengs het zwevende lijnenspel dat zo kenmerkend was voor de Gotiek en Renaissance, en verkoos men een stevig in de aarde verankerd ondersteunend stelsel van stuttende harmonische pilaren, samenklanken gebouwd op duidelijke bastonen en baslijnen, ook wel bekend als de techniek van de basso continuo.
In deze ontwikkeling componeerde Monteverdi aanvankelijk zuiver vocale madrigalen, maar vanaf de eeuwwisseling steeds meer madrigalen begeleid door instrumenten. In 1667 verscheen zijn eerste opera, Orfeo, waarin hij laat horen dat hij de nieuwste technieken van zijn tijd tot in de puntjes beheerst. Tevens wordt Orfeo gekenmerkt door de bijzondere karaktertekening van de hoofdpersonages, waardoor dit werk tot nu toe tot de absolute meesterwerken van het genre wordt gerekend.
Zijn tweede (overgeleverde) opera L’incoronazione di Poppea, is een tweede grote stap in het genre, naar wat weinig later de ‘nummeropera’ gaat worden met een constante afwisseling van recitatieven en aria’s. Ook in de religieuze muziek heeft Monteverdi een dergelijk baanbrekend werk geschreven: de Mariavespers.
Leo Samama behandelt in twee avonden van elk twee colleges van een uur, leven en werk van deze unieke en veelzijdige componist, die eerst in Mantua als hofcomponist en later in Venetië als maestro di cappella van de San Marco, al bij leven internationale bekendheid genoot. Tevens zal Leo Samama in gaan op de technieken die Monteverdi in zijn muziek heeft toegepast, en zijn verhaal adstrueren met tal van muziekvoorbeelden op cd dan wel van achter de piano.
De spreker
Leo Samama is componist, schrijver en enthousiast spreker over muziek. Eerdere succesvolle colleges in deze reeks gingen over Mozart (2006), Beethoven (2007), Debussy (2008), Mahler (2009), Schubert (2010), Strawinsky (2011) en over de liederen en gedichten van Federico García Lorca (2011) en Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner (2012).